أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

197

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

مسائل عمومى در عصر عباسى اول مسائل سياسى زمانى كه ستارهء عباسيان در افق سياست طلوع كرد ، مكه همان وضعيت پيشين را داشت ، يعنى متديّنان در آن عبادت مىكردند و معلمان حلقه‌هاى درس خود را داشتند و اهل رفاه ، با تشكيل مجالس عيش در پى كسب لذّات خويش بودند ؛ چيزى كه شرح آن را در دورهء اموى به دست داديم . اما سياست ، ميدان كوچكى بود كه تنها شمارى از بزرگان علوى خود را درگير آن كردند . زمانى كه جنبش عباسى به ايفاى نقش جدى خود در شهرهاى دنياى اسلام پرداخت و ابوجعفر منصور برادر سفاح در مكه به او دعوت مىكرد ، علويان تلاش كردند تا اهالى مكه را به نام بيت هاشمى به ميدان بكشند ، اما توفيق چندانى نيافتند . « 1 » به باور من مهم‌ترين عامل اين خمودى آن بود كه مردمان مكه در اوج لهو و لعب خود خلافت را فراموش كرده و اهل ورع شهر هم از روى ورع ، سياست را رها كرده بودند . در چنين شرايطى كار ابوجعفر منصور سهل و ساده بود . او با اندكى تلاش توانست اهالى شهر را در مقابل كار انجام شده قرار دهد . آنان به نام عباسيان با او بيعت كردند و بزرگ هاشمىهاى آن زمان ، يعنى نفس زكيه را رها كردند و او خود به باديه گريخت .

--> ( 1 ) . شيعيان بر اين باورند كه فرزندان فاطمه دختر پيامبر صلى الله عليه و آله وارثان شرعى جانشينى پيامبرند . عباسيان ، ميراث رسول‌را از آن جدشان عباس مىدانند .